Тарбияи ҷавонон дар руҳияи ватандӯстӣ
Ҳар як насл
масъулияти худро барои ояндаи кишвар бар дӯш дорад. Ҷавонони имрӯза – пояи
фардои Тоҷикистон мебошанд. Тарбияи ватандӯстӣ дар донишҷӯён на танҳо ҳамчун як
вазифаи абстрактӣ, балки ҳамчун як рисолати мушаххаси зиндагӣ муҳим аст: нигоҳ
доштани ҳуввияти миллӣ, тақвияти ҳамбастагии мардум, ҳифзи истиқлолият ва бо
заҳмату истеъдоди худ ба Ватан хизмат намудан.
Чаро ватандӯстӣ маҳз дар синни донишҷӯӣ муҳим аст? Зеро дар ин давра ҷаҳонбинӣ ва арзишҳои асосӣ ташаккул меёбанд.
Ҷавонон аксар
дар масири анъанаҳо ва ҷараёнҳои ҷаҳонӣ қарор мегиранд ва барои онҳо доштани
пояи устувори ботинӣ муҳим мебошад.
Донишҷӯён
иштирокчиёни фаъоли ҳаёти
ҷамъиятӣ мебошанд: тавассути фаъолияти илмӣ, волонтёрӣ,
эҷодкорӣ ва бо ташаббусҳо метавонанд садоқати худро ба Ватан дар амал нишон
диҳанд.
Принсипҳои
асосии тарбияи ватандӯстӣ инҳоянд: дониши амиқи таърих, фарҳанг ва забон. Ҷавонон
бояд на танҳо далелҳоро донанд, балки моҳияти воқеаҳоро дарк намоянд, саҳми
ниёгон ва хатогиҳои гузаштаро дарк кунанд. Тавассути фарҳанг ва санъат –
мусиқӣ, адабиёт, ватандӯстӣ ба эҳсосоти воқеӣ, на ба эҳсосоти абстрактӣ табдил
меёбад.
Барои намунаи обрӯ ва фаъолияти
шаҳрвандӣ, на танҳо суханҳо, балки амалҳо низ муҳиманд – иштирок дар лоиҳаҳои
ҷамъиятӣ, кӯмак ба ҷомеа, волонтёрӣ, ҳифзи муҳити зист, ташаббус дар соҳаи илм
ва маориф. Инчунин, муносибат ба давлат ҳамчун ба хонаи умумӣ зарур аст.
Ватанпарастӣ – садоқати бесанҷиш нест, балки муносибати масъулиятнок аст: риояи
қонунҳо, танқидӣ нисбат ба камбудиҳо, кӯшиши беҳтар намудан, ифтихор аз
дастовардҳо.
Барои ҳамгироии
анъанаҳои миллӣ ва муосир, анъанаҳои миллӣ ва муосирро ба ҳам муқобил гузоштан
лозим нест, балки шахсияти фарҳангиро тавассути усулҳои нав, аз ҷумла расонаҳои
ҷавонон, эҷодиёти рақамӣ ва лоиҳаҳои муосир, ки бар мавзӯъҳои миллӣ асос
ёфтаанд, тақвият додан лозим аст.
Ватандӯстӣ аз
тарбияи мунтазам бармеояд, зеро он дар як лаҳза ба вуҷуд намеояд. Он дар
натиҷаи корҳои доимӣ ташаккул меёбад – дар байни ҳамсинфон, ҳамкурсон, дар маҳфилҳо,
инчунин аз ҷониби давлат ва ҷомеа.
Суханони
Президенти мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон: «Ҳар як ватандӯст бояд донад, ки
озодӣ, истиқлолият, давлати миллӣ, забони модарӣ мафҳумҳои муқаддас мебошанд.
Забони мо инъикоси моҳияти мост», моро ба ёд меоранд, ки муҳаббат ба Ватан на
танҳо эҳсосот, балки интихоби бошуурона ва таҷрибаи ҳаррӯза мебошад.
Чӣ гуна ҷавонон метавонанд ватандӯстиро дар амал татбиқ кунанд? Онҳо бояд пеш аз ҳама дар маҳфилҳои фарҳангӣ ва маърифатӣ иштирок кунанд, чорабиниҳоро бахшида ба
таърих, адабиёт ва забони миллӣ ташкил диҳанд. Мақолаҳо, эссе нависанд,
шабакаҳои иҷтимоиро бо мавзӯъҳои дастовардҳои Тоҷикистон, фарҳанги он, лоиҳаҳои
нав пеш баранд. Волонтер шаванд: кӯмак дар лоиҳаҳои ҷамъиятӣ алоқаҳои байни
одамонро мустаҳкам намуда, тағйироти муфидро ба вуҷуд меорад.
Ватанпарастӣ
танҳо аз расму оинҳо ё суханҳои идона ба вуҷуд намеояд. Он дар қалбҳо ташаккул
меёбад, вақте фарҳанг ҷузъи ҳаёти ҳаррӯза мешавад, вақте ҷавонон худро дар
тақдири кишвар ҳиссагузор мебинанд ва барои ояндаи неки он масъулиятро бар дӯш
мегиранд.
Ҳар як донишҷӯ
бояд на танҳо аз дониш баҳра барад, балки бо истифода аз ҳикматҳои Президенти
муҳтарами кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
ва бо ифтихор аз Ватан, дар сохтмони ояндаи Тоҷикистон саҳмгузор бошад.
Аъзамҷон Ҳакимов,
устоди ДПДТТ ба номи академик
Муҳаммад Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд